Er zijn niet veel ondernemingen, en zeker niet veel succesvolle chemie-ondernemingen, die een historie hebben zoals DSM. Die zoveel veranderd zijn in de loop der tijd, die zich hernieuwd hebben, die steeds maar weer zich aangepast hebben aan veranderende omstandigheden.

In 1902 richtte de Nederlandse overheid De Nederlandse Staatsmijnen op als nationaal steenkolenmijnbedrijf, het latere DSM.

Toen de mijnwinning groeide en DSM’s verwerkingsactiviteiten uitbreidden, nam ook het bijproduct cokes-ovengas toe. Het duurde niet lang voordat DSM dit product ging verwerken tot ammoniak, een basisgrondstof voor de productie van stikstofmeststoffen. Deze eerste stap tot diversificatie heeft er uiteindelijk voor gezorgd dat DSM de sluiting van steenkolenmijnen met succes overleefde.

Toen na de Tweede Wereldoorlog de belangstelling voor kunststoffen toenam, zag DSM nieuwe mogelijkheden. Met de productie van industriële chemicaliën en grondstoffen voor synthetische vezels en garens greep DSM deze kans. Kort hierna begon het gebruik van kolen sterk terug te lopen. De opkomst van aardolie en aardgas zorgde ervoor dat in 1975 de laatste staatsmijn moest sluiten. DSM anticipeerde op de nieuwe situatie en verlegde in hoog tempo zijn focus.

In 1970 hadden chemicialiën en kunstmeststoffen een omzetaandeel van tweederde. Petrochemie werd toen veruit de belangrijkste activiteit voor DSM in 12 jaar tijd, de resultaten van grondstoffen voor kunststoffen vertienvoudigden. Een knappe prestatie, want DSM moest zich invechten op een markt die werd gedomineerd door grote buitenlandse bedrijven met gevestigde namen.

In de jaren zeventig en tachtig voerde DSM organisatie-aanpassingen door om voldoende schaalgrootte, meer garanties voor marktafname en diversificatie in hoogwaardige kunststofmaterialen en fijnchemie te realiseren. Na 1985 ontwikkelde DSM ambitieuze innovatiestrategieën. Die resulteerden in specialties zoals de polyetheenvezel Dyneema, 's werelds sterkste vezel.

In 1989 werd DSM geprivatiseerd en kreeg het een beursnotering. In de jaren negentig lag de nadruk op een betere afstemming tussen commercie en research en op de ontwikkeling van processen en producten die veel waarde toevoegen, met name producten voor de farmaceutische en de voedingsmiddelenindustrie en hoogwaardige kunststofmaterialen voor de automobiel- en transportindustrie en de elektrische & elektronica sector.

• In 2002 DSM verkocht zijn petrochemische activiteiten, opnieuw inspelend op toekomstige marktontwikkelingen.
• In oktober 2003 nam DSM de Roche Vitamins & Fine Chemicals Divisie over, die sinds de overname opereert onder de naam DSM Nutritional Products.
• NeoResins, de coating harsen business van Avecia, is in februari 2005 overgenomen. Onder de naam DSM NeoResins+ , vormt deze acquisitie nu een onderdeel van DSM Resins, een business groep in DSM's performance materialen cluster.
• Deze acquisitie werd in juli 2005 gevolgd door de verkoop van DSM Bakery Ingredients aan de Nederlandse investeringsmaatschappij Gilde Investment Management.
• In oktober 2005 nam DSM het Chinese harsenbedrijf Syntech over.
• In juli 2007 nam DSM Pentapharm Holding Ltd. over, een onderneming die werkzame bestanddelen en systeemoplossingen voor de cosmetica-industrie produceert en tevens actief is in nichemarkten op het gebied van geneesmiddelen en diagnostica.