De oudste Ondernemingsraad van Nederland bereikte november 2003 de
respectabele leeftijd van 125 jaar. De personeelsvertegenwoordiging van de
toenmalige Nederlandsche Gist- en Spiritusfabriek in Delft – inmiddels
onderdeel van het DSM-concern – vierde dit jubileum met een speciale uitgave:
De Kern van de Zaak. In deze uitgave staat in een notendop de geschiedenis
beschreven van de oudste vorm van personeelsvertegenwoordiging in Nederland.
De stichter van de Nederlandsche Gist- en Spiritusfabriek, Jacques van Marken,
riep deze oudste vorm van medezeggenschap in 1878 in het leven onder de naam
‘De Kern’. De vertegenwoordiging was haar tijd ver vooruit. Collega’s van Van
Marken verafschuwden het idee en spraken van ‘een gevaarlijk experiment’. Tot
in de 20e eeuw was er bij andere ondernemingen in Nederland slechts een
tiental navolgers van ‘De Kern’. Pas na het in werking treden van de Wet op de
Ondernemingsraden, in de jaren vijftig, werd een Ondernemingsraad in het
Nederlandse bedrijfsleven langzaamaan gemeengoed. Een
personeelsvertegenwoordiging is in de huidige maatschappij een niet meer weg
te denken instituut.
Een bronnenonderzoek van het Gemeente-archief Delft is de basis geweest voor
deze speciale uitgave. De geredigeerde
versie van dit onderzoek bevat nog veel meer interessante gegevens over de
125-jarige geschiedenis van de Ondernemingsraad.