1. DSM en International Financial Reporting Standards
2004 is
het laatste boekjaar waarover DSM op basis van Nederlandse boekhoudgrondslagen
zal berichten. Met ingang van het boekjaar 2005 zal DSM overstappen, zoals
verplicht wordt voor alle beursgenoteerde ondernemingen in de Europese Unie,
op de
International Financial Reporting Standards (IFRS) (PDF: 233 Kb). Deze
overgang heeft geleid tot aanpassing van de interne boekhoudregels en
overeenkomstige aanpassingen van systemen. Daarnaast heeft uitgebreide
communicatie met en training van medewerkers in de financiële discipline
plaatsgevonden. Om de vergelijkbaarheid van balans en resultaten in 2005
mogelijk te maken, zijn in de annex bij dit jaarverslag de balans en de
resultaten van 2004, zowel op jaar- als kwartaalbasis, volgens de
IFRS-voorschriften opgenomen.
2.1 DSM verstrekt vergelijkende cijfers over 2007 op basis van nieuwe
structuur
Op 9 april 2008 kwam Koninklijke DSM N.V. ten behoeve
van de beleggingswereld met vergelijkende cijfers over 2007 die zijn opgesteld
op basis van de nieuwe clusterindeling per 1 januari 2008. De nieuwe structuur
werd in september 2007 aangekondigd en vloeit voort uit de versnelling van
DSM’s strategie
Vision 2010 – Building on Strengths.
De activiteiten van DSM zijn sinds 1 januari voor rapportagedoeleinden
gegroepeerd in vijf clusters die qua indeling een weerspiegeling vormen van de
versnelde verschuiving van DSM naar Life Sciences en Materials Sciences:
Nutrition, Pharma, Performance Materials en Polymer Intermediates plus het
cluster Base Chemicals and Materials waarin niet-kernactiviteiten zijn
ondergebracht.
Download vergelijkende cijfers (PDF: 17 kB) (alleen in het Engels)
2.2 Financiële resultaten Q1 2008
Netto-omzet
De netto-omzet uit doorlopende activiteiten steeg in het eerste kwartaal van
2008 met 10% ten opzichte van het eerste kwartaal van 2007. De forse autonome
groei van 14% was gelijkelijk verdeeld tussen volumes en prijzen. De
volumegroei was met name sterk in de markten voor voedingsingrediënten en
caprolactam, als gevolg van de goede vraag, uitbreiding van marktaandeel en
uitstekend draaiende productie. In de markten voor voedingsingrediënten en
kunstmest waren flinke prijsverhogingen mogelijk dankzij een gunstige
verschuiving van de verhouding tussen vraag en aanbod en de
differentiatiestrategie bij Nutrition. In de markten voor anti-infectiva was
een verbetering merkbaar ten opzichte van de lage prijzen eind vorig jaar. De
autonome groei werd voor een substantieel deel tenietgedaan door de veel
lagere valutakoersen ten opzichte van de euro (bijvoorbeeld US dollar -13%).
Bedrijfsresultaat
Het bedrijfsresultaat uit doorlopende
activiteiten bedroeg in het eerste kwartaal EUR 236 miljoen en was daarmee 22%
hoger dan in het eerste kwartaal van 2007. Dit ondanks de circa EUR 50 miljoen
hogere kosten voor grondstoffen en energie en het negatieve effect van circa
EUR 20 miljoen (na hedging) van de veel lagere gemiddelde valutakoersen ten
opzichte van de euro. Daarnaast was er het effect van circa EUR 10 miljoen van
de gefaseerde afbouw van enkele contracten gerelateerd aan de acquisitie van
Roche Vitamins. Bovendien was er een verdere stijging van de
innovatie-uitgaven zoals gepland. Dit alles werd ruimschoots gecompenseerd
door substantieel hogere verkoopvolumes en marges over de hele breedte van de
portfolio.
Nutrition
De omzet in dit cluster steeg met
18%. Het effect van hogere verkoopvolumes en verkoopprijzen werd gedeeltelijk
tenietgedaan door de lagere dollarkoers.
DSM Nutritional Products zag
zijn verkoopvolumes sterk stijgen in vergelijking met het eerste kwartaal van
2007 als gevolg van zowel de groei van de markt als de groei van het
marktaandeel in 2007. De verkoopprijzen waren hoger dankzij een verbeterd
evenwicht tussen vraag en aanbod, vooral voor vitamine E en vitamine C. De
prijzen voor carotenoïden waren enigszins lager dan vorig jaar. Het
bedrijfsresultaat van DSM Nutritional Products steeg sterk dankzij de hogere
volumes en marges en ondanks het negatieve effect van de US dollar en de
gefaseerde afbouw van de Roche-contracten. Bij DSM Food Specialties daalden de
netto-omzet en het bedrijfsresultaat vergeleken met de hoge resultaten van het
eerste kwartaal van 2007, vooral als gevolg van een lagere omzet voor enzymen
en functionele voedingsmiddelen en het negatieve effect van de dollar en van
de grondstofkosten.
Pharma
De omzet was 5% hoger dankzij hogere verkoopvolumes en
verkoopprijzen en ondanks de zwakkere US dollar.
Het bedrijfsresultaat
was gelijk aan dat van het eerste kwartaal 2007 en was het saldo van een lager
resultaat bij DSM Pharmaceutical Products en een hoger resultaat voor DSM
Anti-Infectives. Het lagere resultaat bij DSM Pharmaceutical Products was een
gevolg van het laatste deel van de afbouw van de Roche-contracten en het
tijdelijk lage verkoopvolume. DSM Anti-Infectives wist de prijsdaling van eind
vorig jaar om te buigen, maar dit werd afgezwakt door de lagere dollar.
Performance Materials
Het effect van hogere verkoopvolumes en
hogere verkoopprijzen (in totaal 4%) werd voor een groot deel tenietgedaan
door de lagere wisselkoersen voor de US dollar en het Britse pond.
Het
bedrijfsresultaat voor het cluster nam toe met 7%. De effecten van hogere
verkoopvolumes en hogere marges werden deels tenietgedaan door hogere vaste
kosten die te maken hadden met uitbreiding van activiteiten. DSM Engineering
Plastics realiseerde een hoger resultaat dankzij verbeterde marges doordat de
verkoopprijzen stegen en de grondstofprijzen daalden. Het bedrijfsresultaat
van DSM Dyneema nam verder toe als gevolg van een hogere omzet, die mogelijk
werd gemaakt door uitbreiding van de productiecapaciteit. Het
bedrijfsresultaat van DSM Resins bleef op het niveau van het eerste kwartaal
van 2007.
Polymer Intermediates
De omzet steeg met 9%. Het effect van
hogere verkoopvolumes en licht hogere verkoopprijzen werd deels tenietgedaan
door de zwakkere US dollar.
Hogere verkoopvolumes en marges droegen
bij aan de sterke stijging van het bedrijfsresultaat voor Polymer
Intermediates. De hogere verkoopvolumes zijn te danken aan de uitstekend
draaiende caprolactamproductie, de vergrote capaciteit voor acrylonitril en
een goede vraag. Dankzij de krappe vraag/aanbod-situatie werden in alle
markten de prijzen verder verhoogd.
Base Chemicals and Materials
De omzet voor dit cluster lag 16%
hoger dan in het eerste kwartaal van 2007, vooral als gevolg van hogere
verkoopvolumes en hogere prijzen en ondanks de zwakkere US dollar.
De
meeste activiteiten in dit cluster realiseerden een hoger bedrijfsresultaat.
DSM Agro realiseerde licht hogere verkoopvolumes bij veel hogere prijzen. DSM
Melamine verbeterde zijn marges doordat de verkoopprijzen meer stegen dan de
grondstofkosten. Het bedrijfsresultaat van DSM Energy steeg als gevolg van de
hogere productie en de hogere prijzen voor olie en aardgas. Het
bedrijfsresultaat van DSM Elastomers daalde doordat de hogere verkoopvolumes
niet geheel opwogen tegen de lagere marges als gevolg van hogere
grondstofkosten en de lagere dollarkoers.
Other activities
Het bedrijfsresultaat van Other activities was
lager dan in het eerste kwartaal van 2007. De belangrijkste oorzaken van de
daling waren de sterk gestegen kosten voor op aandelen gebaseerde beloningen
(vanwege de ontwikkeling van de aandeelkoers) en de hogere innovatie-uitgaven.
3.1 DSM meldt goede start van het jaar en verhoogt jaarverwachting 2008
Tijdens de later vandaag te houden Jaarlijkse Algemene Vergadering van
Aandeelhouders zal DSM een trading update geven voor 2008.
De goede
vraag en de sterke verkoopprijzen die DSM in het vierde kwartaal van 2007 in
de meeste markten noteerde hebben zich in 2008 doorgezet. DSM heeft dankzij
zijn sterke marktposities de prijzen weten te verhogen, vooral bij de
Nutrition-activiteiten, die profiteren van zowel de differentiatiestrategieën
van DSM als de over de hele linie hogere marktprijzen.
Ook bij andere
onderdelen van DSM waren sterke businesstrends merkbaar, vooral bij
Performance Materials, Fibre Intermediates en Agro. Daarnaast hadden de zeer
goede productie- en operationele resultaten een gunstige invloed op de
winstgevendheid.
Op basis van de momenteel beschikbare informatie verwacht DSM dat in het
eerste kwartaal van 2008 het bedrijfsresultaat vóór bijzondere posten circa
20% hoger zal zijn dan in het eerste kwartaal van 2007. DSM verwacht nu dat
behoudens onvoorziene economische omstandigheden het bedrijfsresultaat vóór
bijzondere posten voor geheel 2008 naar alle waarschijnlijkheid hoger zal
uitkomen dan het niveau van 2007, ondanks de momenteel significant zwakkere
dollar en de gestegen grondstofprijzen.
DSM-Bestuursvoorzitter
Feike Sijbesma gaf de volgende toelichting:
"Dit jaar is sterk begonnen met een goede vraag in de meeste van onze
markten. Het resultaat van DSM is een duidelijke indicatie van de verbeterde
kwaliteit van de winst die het gevolg is van de veranderingen in het profiel
en de portfolio van de onderneming."
3.2 DSM' s vooruitzichten per 29 april 2008
Het
eerste kwartaal kenmerkte zich voor DSM door een sterke vraag- en
prijsontwikkeling in de meeste van zijn markten. DSM ziet de volgende trends
in zijn clusters:
-
Bij Nutrition zullen de hogere verkoopvolumes naar verwachting aanhouden, maar
zullen de groeipercentages geleidelijk dalen in de richting van de marktgroei,
aangezien in 2007 al een uitbreiding van het marktaandeel heeft
plaatsgevonden. De prijsstelling zal naar verwachting sterk blijven dankzij
DSM’s succesvolle differentiatie-activiteiten, hogere kosten bij de
concurrenten en het krappe aanbod voor verscheidene belangrijke producten.
-
Bij Pharma zal het resultaat van DSM Pharmaceutical Products zich naar
verwachting herstellen van het zwakke eerste kwartaal. De verkoopprijzen bij
Anti-Infectives vertonen een stijgende lijn maar zullen naar verwachting
gemiddeld onder het niveau van 2007 blijven.
-
Het cluster Performance Materials ontwikkelt zich in een gestaag en positief
tempo en zal profiteren van de opstart van verscheidene nieuwe fabrieken later
dit jaar.
-
Polymer Intermediates, dat ook aan Performance Materials levert, opereert in
een krappe markt, mede als gevolg van de sterke vraag in met name China. DSM
voorziet op korte termijn geen verandering in deze omstandigheden.
-
Bij Base Chemicals & Materials vormen de kunstmestactiviteiten de drijvende
factor. Jarenlange herstructureringen in de kunstmestindustrie en de momenteel
sterke agrarische markten hebben geleid tot een verschuiving van het evenwicht
tussen vraag en aanbod, met als gevolg duidelijke prijsstijgingen.
De huidige macro-economische vooruitzichten zijn zeer onzeker. De positieve
businessomstandigheden zouden onder invloed kunnen komen van een negatieve
trend in de mondiale macro-economie. DSM heeft echter bij zijn transformatie
tot Life Sciences en Material Sciences-onderneming een veel grotere weerstand
tegen economische cycli ontwikkeld, die nu tot uitdrukking komt in Nutrition,
Performance Materials en Pharma.
Daarom blijft DSM positief over de rest van het jaar, ondanks de verzwakking
van de US dollar en de hoge prijzen voor grondstoffen en energie.
Op basis van de huidige informatie en behoudens onvoorziene omstandigheden
verwacht DSM dat het bedrijfsresultaat uit doorlopende activiteiten en vóór
bijzondere posten in 2008 zal uitkomen op EUR 870 miljoen plus of min 5%.
4. DSM' s dividend beleid
In het kader van de versnelling van
de strategie
Vision 2010 – Building on Strengths heeft DSM een nieuw
dividendbeleid aangekondigd. Dit beleid hangt samen met de transformatie van
de portfolio van DSM en de grotere stabiliteit van de winst die het gevolg is
van deze transformatie. DSM streeft naar een stabiel en bij voorkeur stijgend
dividend. Het dividend voor 2007 is met 20% verhoogd tot EUR 1,20 per gewoon
aandeel. Rekening houdend met het in augustus 2007 uitgekeerde
interim-dividend van EUR 0,33 per gewoon aandeel, is het slotdividend 2007 dan
EUR 0,87 per gewoon aandeel geworden.
Het dividend wordt jaarlijks
vastgesteld door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. De ex-dividend
datum is de tweede handelsdag na deze vergadering, waarna het slotdividend
(onder aftrek van reeds uitbetaald interimdividend) betaalbaar wordt gesteld.
de record datumis de derde handelsdag na de AVA.
Behoudens onvoorziene omstandigheden keert DSM na vaststelling van de
halfjaarcijfers een interim dividend uit aan houders van gewone aandelen. De
hoogte van dit interimdividend wordt vastgesteld op eenderde van het dividend
over het voorgaande boekjaar en is derhalve geen indicatie voor het totale
dividend over het lopende boekjaar. De ex-dividend datum voor het interim
dividend is de datum na publicatie van de halfjaarcijfers.
5. DSM en de Nederlandse corporate governance code
Het tot
stand komen van de Nederlandse
corporate governance code (de code-Tabaksblat) is een belangrijke mijlpaal
in de ontwikkeling van corporate governance in Nederland. DSM heeft actief
geparticipeerd in de mogelijkheid om op de concept-versie te reageren. Met
name is door ons gepleit om niet te zeer uit de pas te lopen met de regels en
opvattingen in andere relevante landen zoals de Verenigde Staten en het
Verenigd Koninkrijk en voor niet te gedetailleerde voorschriften. In de
uiteindelijke versie van de code (eind 2003) is aan deze suggesties in
belangrijke mate gehoor gegeven.
Wij hebben het jaar 2004 gebruikt om de praktische consequenties van de code
voor DSM verder te analyseren en de benodigde acties voor compliance vast te
stellen en uit te voeren. Op zich zijn veel van de Principes en Best
Practice-bepalingen al gemeengoed bij DSM. Zo bevatte ons jaarverslag al een
beschrijving van onze corporate governance uitgangspunten, betracht DSM al
langer een aanmerkelijke mate van transparantie inzake de beloning van de Raad
van Bestuur, beschikten wij al over een reglement en een profielschets voor de
Raad van Commissarissen en rapporteert de Raad van Commissarissen al jaren
geheel onafhankelijk uitgebreid in het jaarverslag over zijn activiteiten. Zo
was ook al eerder machtiging gevraagd van de aandeelhouders tot het invoeren
van een registratiedatumsysteem met betrekking tot de aanmelding voor de
aandeelhoudersvergadering; dit systeem is voor het eerst in 2004 toegepast.
Ook aan evaluatie en beheersing van bedrijfsrisico's werd al veel aandacht
geschonken. In het afgelopen jaar is met name aan de verdere structurering
gewerkt, vooral door middel van voorschriften, procedures en interne controle
mechanismen en uiteraard via nadere analyses van voor DSM specifieke risico's
en acties ter voorkoming daarvan c.q. ter beperking van mogelijk nadelige
consequenties. In dit jaarverslag wordt bij onze ondernemingsrisico's en hun
beheersing uitvoerig stilgestaan. Deze uitgebreide rapportage is één van de
uitvloeisels van de wijze waarop DSM met de implementatie van de
code-Tabaksblat is omgegaan.
6. DSM en Risicomanagement
De Raad van Bestuur van Koninklijke
DSM N.V. is verantwoordelijk voor de inrichting en de effectiviteit van de
interne systemen voor risicobeheersing en controle. Deze systemen hebben tot
doel de significante risico’s waaraan de onderneming blootstaat te onderkennen
en effectief te beheersen. Zij vormen echter nooit een absolute waarborg voor
het behalen van de concerndoelstellingen en kunnen belangrijke fouten of
verliezen, gevallen van fraude of handelingen in strijd met wet- en
regelgeving nooit geheel voorkomen.
De Raad van Bestuur voert elk jaar een Corporate Risk Assessment (CRA) uit. De
CRA van 2004 leidde tot de onderkenning van drie belangrijke risicoterreinen:
(1) de opkomst van Chinese low-cost concurrenten in DSM-markten, (2)
organische groei als gevolg van innovatie en (3) adequate human resources in
management en specialistische functies voor de toekomstige ontwikkeling van
DSM. Er werd besloten deze drie onderwerpen verder uit te diepen. De
resultaten van het onderzoek vormen belangrijke input voor de nieuwe Corporate
Strategy Dialogue (CSD) die in 2005 heeft plaatsgevonden.
In de loop van 2004 hebben wij zowel een onafhankelijke als een systematische
analyse en evaluatie uitgevoerd van de beheersomgeving en de relevante
risico’s waaraan de DSM-organisatie bloot zou kunnen staan. Verder hebben wij
onderzoek gedaan naar de effectiviteit van de risicobeheersings- en
controlesystemen die door de verschillende bedrijfsonderdelen worden
toegepast. De bedrijfsleiding van de betreffende onderdelen heeft daarnaast
soortgelijke evaluaties uitgevoerd en de resultaten gerapporteerd. Wij hebben
over de resultaten hiervan regelmatig overleg gevoerd met de verschillende
onderdelen. We hebben een samenvatting van alle risico’s en de daaraan
gerelateerde maatregelen voor risicobeheersing en controle besproken met de
Audit-Commissie en de Raad van Commissarissen.
Op basis van de in de bovengenoemde risicoparagraaf beschreven activiteiten,
menen wij naar beste weten en met een redelijke mate van zekerheid (reasonable
assurance) te kunnen stellen dat het interne systeem voor risicobeheersing en
controle van Koninklijke DSM N.V. in het verslagjaar 2004 effectief is geweest.
7. Generieke risico's
Als wereldwijd opererende onderneming
staat DSM bloot aan de gebruikelijke bedrijfsrisico's die inherent zijn aan
macro-ontwikkelingen, de opkomst van nieuwe concurrenten, valutaschommelingen,
prijsfluctuaties van grondstoffen, veranderingen in vraag en aanbod, en de
snelheid waarmee nieuwe technologieën en producten worden geïntroduceerd en
geaccepteerd.
DSM is actief op vele verschillende terreinen met bijkomende risicoprofielen
die een weerspiegeling zijn van de diverse bedrijfsomgevingen, de diversiteit
van de bedrijfsactiviteiten en de concurrentieposities waar deze activiteiten
op zijn gericht. Met behulp van zijn bedrijfsstrategie Vision 2005 is DSM erin
geslaagd om het cyclische karakter van deze risico's te verminderen. Toch kan
een aanzienlijk deel van de bedrijfsactiviteiten – met name het cluster
Industrial Chemicals, maar ook enige activiteiten binnen andere clusters,
gezamenlijk circa 40% van de totale omzet vertegenwoordigend – onderhevig zijn
aan grote schommelingen in omzet en resultaat als gevolg van veranderingen in
algemene marktomstandigheden, aanbodgedreven overcapaciteit, de algemene
economie, valutaschommelingen of andere factoren.
Door de nieuwe concurrentie uit lagelonenlanden, zoals China en India, op
kernmarkten van DSM kan de positie van de onderneming onder druk komen te
staan in bepaalde markten.
DSM heeft dochterondernemingen in meer dan 35 landen. Deze bedrijven kunnen
blootstaan aan veranderingen in regelgeving en aan potentieel ongunstige
politieke ontwikkelingen die het moeilijk maken om bepaalde kansen uit te
buiten of die de waarde van plaatselijke bedrijven negatief kunnen beïnvloeden.
8. Valutarisico
De omzet van DSM in valuta's anders dan de euro
is onderhevig aan economische, transactie- en/of translatierisico's die de
financiële resultaten sterk kunnen beïnvloeden aangezien DSM in euro's
rapporteert.
DSM streeft ernaar om zijn valutarisico's te verlagen door het ontwikkelen van
omzet in bepaalde regio's, door de productmix te verbeteren, door betere
spreiding van productiefaciliteiten en door verhoging van de inkopen op basis
van de Amerikaanse dollar. Deze natuurlijke hedges werken echter nooit
perfect. De beweeglijkheid van de dollar ten opzichte van de euro en de
Zwitserse frank kunnen forse invloed hebben op het bedrijfsresultaat. Terwijl
het zwaartepunt van de productie nog steeds in Europa ligt, wordt van de
verkopen van DSM een groot deel in Amerikaanse dollars gefactureerd en/of is
dit gebaseerd op wereldmarkten die met de dollar werken. Vanuit het oogpunt
van valuta's leidt dit tot een verstoring van de verhouding tussen omzet en
kosten. Uitgaande van de business mix voor 2004 heeft een koersmutatie van 1%
in de verhouding tussen de euro en de dollar een gevolg van 5 tot 8 miljoen
euro's op het niveau van brutomarge (omzet min variabele kosten), terwijl een
mutatie van 1% in de verhouding tussen de Zwitserse frank en de dollar een
gevolg heeft van 3 tot 5 miljoen Zwiterse franks per jaar. Schommelingen ten
opzichte van de relatieve waarden van andere valuta's, zoals de Japanse yen of
het Britse pond, hebben slechts beperkte gevolgen voor de resultaten van DSM.
9. Financieel risico
Verdere financiële risico's zijn die met
betrekking tot commodities, kredietwaardigheid, belastingen en pensioenen en
het landenrisico. De ratingbureaus kunnen hun inschatting van de
kredietwaardigheid van DSM aanpassen, hetgeen directe invloed heeft op de
mogelijkheid om leningen aan te trekken en op de financieringskosten daarvan.
De onderneming streeft ernaar om zijn A-credit rating te behouden.
10. DSM's Financieel beleid
Vanwege het dynamische karakter van
de markten waarop DSM opereert, hecht de onderneming aan een sterke financiële
positie, om ook in periodes van economische teruggang haar strategie uit te
kunnen voeren. DSM streeft naar een nettoschuld kleiner dan 40 procent van het
groepsvermogen plus de nettoschuld en een saldo van financiële baten en lasten
zodanig dat het bedrijfsresultaat vóór afschrijvingen (EBITDA) minimaal gelijk
is aan 8,5 maal dat saldo. DSM onderstreept hiermee het streven om de lange
termijn credit rating op een A-niveau te houden.
Voorts streeft DSM naar een cash flow return on investment (CFROI) die ligt
boven de weigthed average cost of capital (WACC).
