Financiële Resultaten Q1 2009

De neergang van de reële economie die zich na de financiële crisis begon te manifesteren aan het begin van het vierde kwartaal van 2008, zette door in het eerste kwartaal van 2009. De neergang heeft grote invloed op bijna de helft van de activiteiten van DSM, vooral de activiteiten die verbonden zijn met de automobielindustrie, de elektrotechnische en elektronicasector en de bouwsector. DSM Engineering Plastics, DSM Resins, DSM Fibre Intermediates, DSM Elastomers en DSM Melamine realiseerden allemaal een verlies in het eerste kwartaal van 2009, evenals in het vierde kwartaal van 2008. Bij al deze activiteiten, maar met name bij DSM Fibre Intermediates, bleven de prijzen onder druk staan. Bij Performance Materials daalden de verkoopvolumes verder ten opzichte van het vierde kwartaal van 2008; dit is een gevolg van de zeer zwakke vraag in de eindmarkten en aanhoudende voorraadafbouw verderop in de bedrijfskolom.

In tegenstelling tot het vorige kwartaal was de negatieve invloed van voorraadherwaarderingen beperkt (circa EUR 15 miljoen). Hierdoor, en doordat de eerste effecten van de voortvarende kostenbeheersingsmaatregelen zichtbaar werden, konden de bedrijfsresultaten van de meeste van de getroffen activiteiten duidelijk verbeteren ten opzichte van het vierde kwartaal.

De activiteiten van DSM Agro kwamen onder druk te staan als gevolg van de late start van het kunstmestseizoen en het terughoudende koopgedrag van klanten, wat zich ook vertaalde in lagere prijzen.

De clusters Nutrition en Pharma en DSM Dyneema toonden veerkracht omdat hun eindmarkten minder worden beïnvloed door de economische teruggang.

DSM bleef vasthouden aan zijn overheersende focus op cash, om een sterke financiële positie te handhaven. Er wordt hoge prioriteit gegeven aan een goed beheer van het bedrijfskapitaal, kredietbewaking, verantwoorde vermindering van investeringen en kostenbeheersing. Het op 15 december aangekondigde programma voor structurele kostenbesparing is in volle gang en de eerste resultaten zijn inmiddels zichtbaar. DSM verwacht inmiddels duidelijk meer te kunnen besparen dan de in eerste instantie genoemde EUR 100 miljoen. De focus op cash was wederom succesvol, zoals blijkt uit de sterke kasstroom uit bedrijfsactiviteiten in het eerste kwartaal (EUR 166 miljoen). De nettoschuld daalde met EUR 40 miljoen.

Ten opzichte van het eerste kwartaal van 2008 gaf de omzet een niet eerder vertoonde daling van 22% te zien. Vrijwel alle activiteiten hadden te maken met een terugval van de vraag, vooral bij Materials Sciences en bij Base Chemicals and Materials. Ook binnen Nutrition is er sprake van een wat zwakkere vraag, vooral bij Animal Nutrition and Health. De prijzen bleven bij Nutrition op het niveau van het vorige kwartaal, maar waren dankzij de stijging in de loop van 2008 hoger dan in het eerste kwartaal van 2008. Bij DSM Fibre Intermediates zijn de prijzen zeer zwak als gevolg van hevige concurrentie.

Vergeleken met het vierde kwartaal van 2008 daalde de omzet met 12% als gevolg van een volumedaling van 4% (vooral bij Performance Materials) en 8% lagere prijzen (vooral bij Polymer Intermediates).

Het bedrijfsresultaat over het eerste kwartaal daalde aanzienlijk ten opzichte van vorig jaar als gevolg van de sterk afgenomen economische bedrijvigheid. De resultaten van Performance Materials, Polymer Intermediates en Base Chemicals and Materials stonden onder zware druk door de sterk gedaalde volumes, lagere marges en enkele additionele voorraadafwaarderingen. Er was al een verlaging van de vaste kosten merkbaar, maar duidelijk te weinig om de afgenomen bedrijvigheid te compenseren.

Nutrition bleef sterk presteren, daarbij profiterend van de in 2008 doorgevoerde prijsstijgingen. Het resultaat voor Pharma was stabiel maar lag op een te laag niveau.

Zoals eerder is bekendgemaakt, zijn de IFRS pensioenkosten (non cash) met circa EUR 18 miljoen per kwartaal toegenomen als gevolg van de lagere waarde van de beleggingen van de toegezegd-pensioenregelingen. Dit is de belangrijkste oorzaak van het lagere resultaat voor Other activities.

Het bedrijfsresultaat was 54% lager dan in het vierde kwartaal van 2008. Dit was het saldo van betere resultaten bij Performance Materials en Polymer Intermediates (beperkte invloed van voorraadafwaarderingen) en slechtere resulaten in de andere clusters (voornamelijk DSM Agro) en Other activities (pensioenen).

De resultaten van het cluster Nutrition bleven in het eerste kwartaal sterk, vooral wanneer rekening wordt gehouden met de economische teruggang. De autonome omzetgroei ten opzichte van het eerste kwartaal van 2008 bedroeg 1% en de omzet was stabiel ten opzichte van het vierde kwartaal van 2008.

De volume-ontwikkelingen in het eerste kwartaal werden negatief beïnvloed door aanhoudende voorraadafbouw in de bedrijfskolom en een verminderde vraag op het gebied van animal nutrition als gevolg van een lichte afname van en een verschuiving in de vleesconsumptie. DSM heeft besloten de productie van enkele diervoederingrediënten te verlagen om grip te houden op het operationele bedrijfskapitaal.

De toename van het bedrijfsresultaat van DSM Nutritional Products ten opzichte van vorig jaar had grotendeels te maken met gunstige marges voor de meeste producten, een relatief sterke dollar en voortdurende verbeteringen vanuit het Aspire to Win-programma. De doelstellingen van dit programma voor 2010 zijn nu al bereikt.

Het bedrijfsresultaat van DSM Food Specialties was hoger dan vorig jaar, voornamelijk dankzij de bijdrage van innovatieve producten en gunstige marktomstandigheden voor ARA (een ingrediënt voor babyvoeding).

De omzet over het eerste kwartaal was voor het cluster Pharma lager dan vorig jaar als gevolg van de desinvestering van DSM Deretil in het vierde kwartaal. De autonome omzetgroei bedroeg 2% en was het saldo van een omzetstijging bij DSM Pharmaceutical Products en een daling bij DSM Anti-Infectives.
Het bedrijfsresultaat in het cluster was iets hoger dan vorig jaar, vooral als gevolg van de desinvestering van DSM Deretil.

Zowel DSM Engineering Plastics als DSM Resins had te maken met een zeer substantiële daling van de omzet in het eerste kwartaal. DSM Dyneema toonde veerkracht maar zag enige teruggang in commerciële scheepvaarttoepassingen en in hoogwaardige textieltoepassingen.

Het bedrijfsresultaat van het cluster lag aanzienlijk beneden het resultaat in het eerste kwartaal van vorig jaar maar was dankzij de veel geringere voorraadafwaarderingen duidelijk beter dan in het vierde kwartaal. Zowel DSM Engineering Plastics als DSM Resins realiseerde wederom een verlies door de zwakke vraag in de eindmarkten en het feit dat de voorraadafbouw verderop in de bedrijfskolom nog niet is afgelopen. DSM Engineering Plastics heeft te maken met het gecombineerde effect van aanzienlijk lagere volumes en lagere marges. Bij DSM Resins staan de marges niet onder druk en toont DSM Desotech (coatings voor optische glasvezels) relatieve veerkracht. Zowel DSM Resins als DSM Engineering Plastics heeft maatregelen genomen om de kosten structureel en de productiecapaciteit tijdelijk te verminderen. DSM Dyneema presteerde goed.

De omzet in dit cluster nam sterk af ten opzichte van het eerste kwartaal vorig jaar: volumes -20% en prijzen -43%. De volumedaling was weliswaar aanzienlijk maar minder sterk dan bij andere getroffen activiteiten. Acrylonitril voelde het effect van de economische teruggang pas later en minder sterk, terwijl de Chinese caprolactam-verkopen zich herstelden na het Chinese Nieuwjaar. Ten opzichte van het vierde kwartaal stegen de volumes in dit cluster met 8%. De prijzen stonden echter zwaar onder druk.

Hierdoor was het bedrijfsresultaat nog steeds sterk negatief maar wel duidelijk beter dan in het vierde kwartaal van 2008. Deze verbetering bleef beperkt als gevolg van de noodzakelijke voorraadafwaarderingen voor ammoniumsulfaat. Er zijn maatregelen genomen om de kosten en de capaciteit te verlagen.

Bij alle onderdelen van dit cluster was de volumecomponent van de omzet lager. Dat gold met name voor DSM Elastomers, de DSM-activiteit die het sterkst is verbonden met de automobielindustrie, en DSM Agro, dat te maken had met een door weersomstandigheden veroorzaakte late start van het kunstmestseizoen in combinatie met terughoudend koopgedrag bij klanten.

Het cluster boekte een negatief bedrijfsresultaat. Dit werd voornamelijk veroorzaakt door DSM Elastomers en DSM Melamine, die allebei te maken hadden met een verdere verslechtering van de marktomstandigheden ten opzichte van het vierde kwartaal. Vergeleken met het eerste kwartaal van 2008 was het resultaat van DSM Agro veel lager (als gevolg van lagere volumes en prijzen) maar positief. De verwachte afname van de winstbijdrage van DSM Energy werd versneld door de lagere olieprijzen. 

Het belangrijkste verschil in het resultaat van Other activities vergeleken met vorig jaar is de (non-cash) toename van de IFRS pensioenkosten voor toegezegd-pensioenregelingen.