In 1902 richtte de Nederlandse overheid de Nederlandse Staatsmijnen (het latere DSM) op als nationaal kolenmijnbedrijf. Toen de mijnwinning groeide en DSM's verwerkingsactiviteiten uitbreidden, nam ook het bijproduct cokesovengas toe. Het duurde niet lang voordat DSM ontdekte dat dit uitstekend verwerkt kon worden tot ammoniak, een basisgrondstof voor de productie van kunstmest. Deze eerste stap tot diversificatie heeft er uiteindelijk voor gezorgd dat DSM de sluiting van de mijnen met succes heeft kunnen overleven.
Toen na de Tweede Wereldoorlog de belangstelling voor chemie toenam, zag DSM nieuwe mogelijkheden. Met de productie van industriële chemicaliën en grondstoffen voor synthetische vezels en garens greep DSM deze kans. Kort hierna begon het gebruik van kolen sterk terug te lopen door de opkomst van aardolie en aardgas. DSM voorzag de nieuwe situatie en verlegde in hoog tempo zijn focus. In 1970 hadden chemicaliën en kunstmeststoffen al een omzetaandeel van tweederde. De laatste staatsmijn sloot in 1975.
Binnen DSM werd Petrochemie veruit de belangrijkste activiteit en de resultaten van deze business vertienvoudigden in 12 jaar tijd. Een ware prestatie, want DSM moest zich invechten op een markt die werd gedomineerd door grote buitenlandse bedrijven met gevestigde namen. In de jaren zeventig en tachtig voerde DSM ook organisatieaanpassingen door om voldoende schaalgrootte en diversificatie in hoogwaardige kunststofmaterialen en fijnchemie te realiseren.
Na 1985 ontwikkelde DSM ambitieuze innovatiestrategieën. Die resulteerden in specialties zoals de polyetheenvezel Dyneema, 's werelds sterkste vezel.
Vervolgens werd DSM in 1989 geprivatiseerd en kreeg het een beursnotering. In de jaren negentig lag de nadruk op een betere afstemming tussen commercie en research en op de ontwikkeling van processen en producten die veel waarde toevoegen, met name producten voor de farmaceutische en de voedingsindustrie en hoogwaardige kunststofmaterialen.
Als er één constante is in de geschiedenis van DSM, dan is het vermogen om te veranderen. Dat gold voor DSM dat ruim 30 jaar geleden in korte tijd definitief transformeerde van mijnbouwbedrijf tot chemiebedrijf. Dat geldt voor het DSM van nu dat zich verder ontwikkelt als geïntegreerd, internationaal chemieconcern met hoogwaardige specialties.