Wat is Witte Biotechnologie?
Witte Biotechnologie – ook wel
Industriële Biotechnologie genoemd – houdt in dat met behulp van levende
cellen (en de enzymen daaruit) nuttige industriële producten worden gemaakt
uit hernieuwbare grondstoffen. Soms zijn die producten enzymen, die
chemicaliën kunnen vervangen in allerlei industriële processen. In andere
gevallen gaat het bijvoorbeeld om kunststoffen en andere polymeren, die nu nog
vaak worden vervaardigd uit fossiele grondstoffen.
De processen die worden toegepast in de witte biotechnologie zijn duurzamer
voor het milieu omdat ze minder energie verbruiken en minder afval produceren,
of omdat de producten beter biologisch afbreekbaar (en dus minder
milieubelastend) zijn dan de traditionele industriële chemicaliën.
Van kerstboom naar autobrandstof – hoe kan DSM daarbij helpen?
Een heel belangrijk activiteitengebied voor DSM is de inzet van witte
biotechnologie bij het ontwikkelen van tweede generatie biobrandstoffen,
biochemicaliën en biopolymeren.
DSM werkt aan praktische oplossingen voor de bioraffinaderijen van de
toekomst, waarin grondstoffen worden gebruikt die niet concurreren met de
voedselketen. Dat wordt tweede generatie biotechnologie genoemd. Op dit moment
kunnen we micro-organismen alleen laten groeien op suiker of zetmeel uit
bijvoorbeeld maïskolven als koolstofbron. Dat is de zogeheten eerste generatie
biotechnologie. Op de langere termijn kan grootschalig gebruik van dergelijke
koolstofbronnen leiden tot schaarste op de wereldvoedselmarkt.
Om de stap van de eerste naar de tweede generatie te maken, moeten we manieren
vinden om suikers te halen uit plantdelen die nu nog als landbouwafval worden
weggegooid (vandaar ons voorbeeld van afgedankte kerstbomen) en moeten we
vervolgens micro-organismen trainen om die suikers te eten.
Op labschaal is al aangetoond dat deze suikers met behulp van gisten kunnen
worden vrijgemaakt, maar op industriële schaal wordt dat waarschijnlijk pas
over twee à drie jaar mogelijk. DSM steekt veel geld en moeite in de
ontwikkeling van tweede generatie biotechnologie.
Over kerstbomen gesproken: wist u dat….
-
er elk jaar naar schatting 200 miljoen kerstbomen worden verkocht over de hele
wereld?
-
er in Europa jaarlijks 65 miljoen kerstbomen worden verkocht?
-
er alleen al in de Verenigde Staten 4000 programma’s bestaan voor het recyclen
van kerstbomen, bijna allemaal gericht op compostering?
-
er in het Verenigd Koninkrijk dit jaar 8 miljoen natuurkerstbomen worden
verkocht, waarvan er waarschijnlijk 4 miljoen zullen worden gerecycled tot
compost?
-
de kweek van die 8 miljoen kerstbomen in totaal 25.000 hectare grond in beslag
neemt, ruim twee keer zo groot als de stad Manchester?
-
in het Verenigd Koninkrijk de verkoop van kerstbomen-met-kluit in vijf jaar is
verduizendvoudigd?
-
93% van de kerstbomen in de VS wordt gecomposteerd?
-
de verkoop van kunstkerstbomen in de VS tussen 2005 en 2007 bijna is
verdubbeld (van 9,3 miljoen naar 17,4 miljoen)?
-
er in Nederland jaarlijks ongeveer 2,5 miljoen natuurkerstbomen worden
verkocht?
-
in Nederland veel afgedankte en ingezamelde kerstbomen worden verbrand in
speciale ovens, waarbij schadelijke broeikasgassen vrijkomen?
Witte Biotechnologie - Achtergrond
Torenhoge energieprijzen,
zorgen om klimaatverandering, continu stijgende grondstofprijzen – geen wonder
dat witte biotechnologie zo in de belangstelling staat. De activiteiten en
mogelijkheden op dit gebied – waarbij traditionele chemische processen worden
vervangen door bioprocessen – nemen snel toe dankzij recente technologische
doorbraken en een toenemend bewustzijn van de voordelen in termen van kosten
en milieu-effecten. De beloften worden realiteit en biotechnologie wordt
tegenwoordig steeds meer toegepast bij het ontwikkelen van producten op
bio-basis.
Door laagwaardige biomassa (zoals prairiegras en de stengels en bladeren van
maïs) te gebruiken als grondstof kunnen bioraffinaderijen op een
kosteneffectieve manier voldoen aan de groeiende marktvraag naar
biobrandstoffen en chemische of andere producten op bio-basis. Hierdoor wordt
de energievoorziening minder afhankelijk van fossiele bronnen, is er minder
uitstoot van kooldioxide en wordt de chemische industrie op een verantwoorde
manier verduurzaamd. Witte biotechnologie is een van de belangrijke Emerging
Business Areas van DSM.
In 2008 kreeg DSM geld voor biotechnologisch onderzoek uit een
stimuleringsfonds van het Amerikaanse ministerie van Energie. Het geld zal
worden gebruikt voor een uitgebreid programma voor de ontwikkeling van enzymen
waarmee in bioraffinaderijen biogebaseerde producten (inclusief tweede
generatie biobrandstoffen) kunnen worden vervaardigd uit cellulose. Het
onderzoek zal worden uitgevoerd door een technisch consortium waarin DSM de
lead partner zal zijn.
In de Dow Jones Sustainability Index (SAM) die begin september 2008 werd
gepubliceerd behoorde DSM wederom tot de wereldwijd leidende bedrijven in zijn
sector op het gebied van veiligheid, gezondheid, milieu en duurzaamheid. DSM
voert een actieve duurzaamheidsstrategie in het kader van zijn Triple
P-filosofie (People, Planet, Profit) en richt zich daarbij op het benutten van
kansen en het verschaffen van duurzame oplossingen voor klanten. Een van de
speerpunten in DSM’s Triple P-beleid is het verder ontwikkelen van witte
biotechnologie: industriële productie op basis van gistingsprocessen met
behulp van micro-organismen en enzymen.
Breder marktperspectief
Volgens schattingen van McKinsey zal de
bio-gebaseerde chemie in 2010/2011 goed zijn voor een omzet van in totaal EUR
170 (USD 250) miljard, oftewel 10% van de totale omzet van de chemische
industrie. Momenteel is ongeveer 20% van de omzet van DSM gerelateerd aan
biotechnologie.
De markt voor ethanol zal in 2010 een omvang hebben van naar schatting USD 50
miljard. Daarvan komt ruim USD 0,5 miljard voor rekening van processen op
basis van enzymen, gisten en andere micro-organismen, maar dat getal zal door
de inzet van tweede generatie processen snel groeien.