AOX
Absorbeerbare organische halogeenverbindingen, zoals
gechloreerde oplosmiddelen.
Audit
Systematisch onderzoek naar organisatie, werkwijzen en
procedures.
Basisjaar
Jaar dat als peildatum dient om vooruitgang te kunnen
meten. Voor het meten van de verbetering van de energie-efficiency in
Nederland wordt bijvoorbeeld 1989 als peildatum aangehouden.
BMP
Bedrijfsmilieuplan: plan waarin de ondernemingen die het
Convenant Chemie hebben ondertekend aangeven welke milieu-inspanningen de
komende jaren van hen verwacht kunnen worden.
CEFIC
Conseil Européen de l’Industrie Chimique (European
Chemical Industry Council). De Europese branche-organisatie voor de chemische
industrie.
cGMP
Current Good Manufacturing Practice. De basisprincipes,
procedures en middelen die nodig zijn voor het inrichten van een omgeving die
geschikt is voor de vervaardiging van producten van acceptabele kwaliteit.
Contractor
Bedrijf buiten DSM dat op contractbasis onder eigen
gezag en toezicht werkzaamheden verricht op een DSM-locatie.
CO2
Kooldioxide. Een gas dat ontstaat bij de verbranding van
fossiele brandstoffen; CO2 draagt bij aan het broeikaseffect.
CZV
Chemische Zuurstof Verbruik: een indicatie voor de mate van
vervuiling van afvalwater door organische stoffen.
Eco-footprint
Het geheel van effecten dat een onderneming op
milieu en leefomgeving heeft.
EMAS
EMAS staat voor Eco-Management and Audit Scheme, een
Europese verordening die tot doel heeft ondernemingen te stimuleren een
milieumanagementsysteem in te voeren en hun milieuprestaties te verbeteren.
Ondernemingen komen in aanmerking voor vrijwillige certificering als zij een
milieusysteem hebben, op regelmatige basis milieu-audits uitvoeren, een
milieuverklaring (een soort milieurapport) publiceren en een certificaat
verkrijgen van een milieuauditor waaruit blijkt dat zij aan alle eisen van de
verordening voldoen.
Ernstige incidenten
Een incident wordt als ernstig beschouwd
indien het gaat om
a) een ongeval met dodelijke afloop;
b) een ongeval is dat leidt tot
blijvende gedeeltelijke of volledige arbeidsongeschiktheid, vergiftiging of
onbedoelde blootstelling aan straling;
c) een ongeval
-
als gevolg waarvan de betrokkene naar verwachting meer dan 14 kalenderdagen
zal verzuimen;
-
dat redelijkerwijs de dood tot gevolg had kunnen hebben (potentieel);
-
dat resulteert in ernstige bodem-, water- of luchtverontreiniging of ernstige
hinder, waarbij de milieugevolgen de algemeen aanvaarde normen overschrijden;
-
dat redelijkerwijs had kunnen resulteren in het vrijkomen van zeer gevaarlijke
stoffen met catastrofale effecten;
-
waarbij een Loss of Primary Containment (LOPC) optreedt waarbij een
radioactieve bron is betrokken;
-
waarbij een LOPC optreedt waarbij genetisch gemodificeerde organismen (GGO's)
zijn betrokken die beperkte risico's kunnen opleveren voor het individu en
voor de gemeenschap (bijv. GGO's die zijn ingedeeld in groep II of die
containment volgens bioveiligheidsniveau BSL-2 vereisen);
-
waarbij een onveilige situatie materiële schade van meer dan US $100.000
veroorzaakt;
-
dat leidt tot nationale of internationale bezorgdheid of negatieve publiciteit.
FI
Frequentie-index: meeteenheid voor veiligheid. Het aantal
ongevallen met verzuim per 100 werknemers per jaar.
GMO
Genetisch gemodificeerde organismes.
Good housekeeping
Orde en netheid op de werkplek om de
emissies, de hoeveelheid afval en het aantal onveilige situaties tot een
minimum te beperken.
Guideline
Intern DSM-voorschrift. Afwijkingen van een Guideline
zijn alleen toegestaan als er een efficiënter alternatief beschikbaar is.
HACCP
Hazard Analysis Critical Control Point: systematische
identificatie en beheersing van de risico’s die zijn verbonden aan het
produceren, distribueren en toepassen van voedselingrediënten.
HAZOP
Hazard and Operability Study, een methode voor het
identificeren en evalueren van de risico’s die aan een proces verbonden zijn.
Heavy metals
Zware metalen.
HR
Human Resources: Personeel & Organisatie
ICCA
International Council of Chemical Associations
Incident
Een incident is een voorval dat een directe nadelige
invloed heeft, of zou kunnen hebben, op de veiligheid, de gezondheid, het
milieu of op de maatschappelijke acceptatie. Voorbeelden zijn alle voorvallen
die hebben geleid, of hadden kunnen leiden, tot letsel, acute aantasting van
de gezondheid, beroepsziekte, schade aan installaties, milieu-aantasting, Loss
of Primary Containment (ontsnapping van stoffen), hinder, klachten, aantasting
van de reputatie (bezorgdheid in de pers of de politiek, of negatieve
publiciteit met betrekking tot veiligheid, gezondheid en milieu).
Incidenten kunnen plaatsvinden op DSM locaties, kunnen betrekking hebben op
DSM medewerkers die buiten de locatie een opdracht uitvoeren, of kunnen zich
buiten de locatie voordoen bij het transport en de opslag van DSM producten.
Industriële biotechnologie
Ook wel ‘witte’ biotechnologie
genoemd. Betreft de productie van chemische stoffen, materialen en
brandstoffen met behulp van micro-organismes en enzymen.
LCA
Life-cycle analysis. Studie van de milieuaspecten van een
product of proces tijdens alle fasen van de levensduur ervan, van (de
extractie van de) grondstof en energieverbruik tot afval of recycling.
MCA
Maximum Credible Accident Analysis. Methode die wordt
gebruikt om het grootst mogelijke gevaar van een proces, een fabriek of een
locatie voor de omgeving te bepalen.
N
Stikstof. Een teveel aan stikstofverbindingen in het
oppervlaktewater leidt tot groei van algen en planten.
Nanotechnologie
Technologie die het mogelijk maakt te werken
met deeltjes op nanometer-schaal. Een nanometer is één miljardste meter.Atomen
en moleculen kunnen in bepaalde structuren worden geplaatst. Toepassingen zijn
o.a. te vinden in de elektronica, de medische industrie, hoogwaardige
kunststoffen, producten voor persoonlijke verzorging en vloeibare
voedingsmiddelen.
NOx
Stikstofoxiden, gassen die vooral bij verbranding vrijkomen
en tot verzuring leiden.
N2O
Distikstofoxide. Ontstaat bij verschillende processen en
draagt op gewichtsbasis 310 keer meer bij aan het broeikaseffect dan
koolstofdioxide.
Ongeval
Een incident op een DSM locatie waarbij een eigen
medewerker, een bezoeker, een medewerker van derden of een firmamedewerker
letsel oploopt, dan wel een incident waarbij een DSM medewerker is betrokken
en dat zich buiten de locatie voordoet tijdens de uitvoering van een opdracht.
P
Fosfor. Een teveel aan fosforverbindingen in het
oppervlaktewater leidt tot groei van algen en planten.
PS
Prioriteitsstoffen: de stoffen die op de Zwarte Lijst staan
volgens Richtlijn 76/464 EEG van de Europese Raad.
PSA
Process Safety Analysis. Methode die wordt toegepast om de
gevaren van een proces systematisch te analyseren.
REACH
In februari 2001 publiceerde de Europese Commissie een
White Paper over een nieuw chemicaliënbeleid, waarin wordt voorgesteld om alle
30.000 chemische stoffen waarvan meer dan 1 ton/jr wordt geproduceerd of
geïmporteerd, te onderwerpen aan een registratie-, evaluatie- en
autorisatiesysteem voor chemicaliën (REACH).
Requirement
Intern, bindend DSM-voorschrift.
Responsible Care
Een programma waarmee de chemische industrie
op vrijwillige basis wereldwijd werkt aan en communiceert over een
voortdurende verbetering van de prestaties op VGM-gebied.
SHE
Safety, Health & Environment
SHE&M
Safety, Health, Environment & Manufacturing.
SO2
Zwaveldioxide en andere zwaveloxiden. Ontstaan bij de
verbranding van fossiele brandstoffen en leiden tot verzuring.
Stof
Bij de emissierapportage wordt uitgegaan van
‘inhaleerbaar’ stof. Dit is stof dat tot in de longen van mensen kan
doordringen. Deze stoffractie is nader beschreven en vastgelegd in
internationale afspraken (de zogenoemde PM10 fractie).
STOP
Safety Training and Observation Programme: een
auditmethode voor het management, die wordt gebruikt om veiliger werken te
bevorderen.
Sustainability Issue Tracker
In 2003 ingevoerde methode om
duurzaamheidscomponenten binnen de strategie te identificeren
VGM
Veiligheid, Gezondheid en Milieu.
VOS
Vluchtige organische stoffen. Hieronder vallen veel
uiteenlopende chemische verbindingen waarvan sommige schadelijk voor de
gezondheid kunnen zijn. De aanwezigheid van VOS in de buitenlucht kan tot
verzuring leiden.
