Czy istnieją w życiu sytuacje, w których dostarczanie witamin jest
szczególnie ważne?
Tak. Nastolatkowie, osoby starsze, stosujące dietę i nadużywające alkoholu
posiadają często złe nawyki żywieniowe. Kobiety ciężarne, matki karmiące,
palacze oraz kobiety stosujące pigułki antykoncepcyjne, posiadają znacznie
większe zapotrzebowanie na witaminy. Wielu lekarzy zaleca w związku z tym
suplementację witamin i substancji mineralnych, aby zapobiec utajonym
niedoborom.
Które witaminy są niezbędne dla przyszłej lub karmiącej matki?
Z uwagi na szczególne wymagania organizmu w czasie ciąży lub po porodzie,
przyszłe i karmiące matki wykazują zwiększone zapotrzebowanie na witaminy A,
C, B1, B6, B12 oraz kwas foliowy, jak również na składniki mineralne, żelazo i
wapń. Należy położyć szczególny nacisk na dostosowanie się do tych rosnących
potrzeb. Przed przyjęciem dodatkowych witamin i składników mineralnych należy
skonsultować się z lekarzem.
Czy przyjmuje się wystarczająca ilość witamin, jedząc mniej w celu
schudnięcia?
Właściwa dieta odchudzająca jest trudniejsza, niżby się mogło wydawać.
Większość naukowców zajmujących się zagadnieniem żywienia zgadza się co do
tego, że przy codziennej diecie 6700 kJ (1600 kalorii) lub mniej, trudno jest
zapewnić pokrycie całego zapotrzebowania na witaminy. W dodatku, większość
modnych diet odchudzających jest jednostronna, co nie sprzyja dostarczeniu
organizmowi odpowiedniej ilości witamin. Zaleca się więc stosowanie
suplementów witaminowych, szczególnie wówczas, gdy zamierzamy przez dłuższy
czas stosować dietę
Dlaczego osoby starsze mają często problemy z przyjmowaniem odpowiednich
ilości witamin?
Osoby w podeszłym wieku często mają gorszy apetytu i przyjmują mniejsze ilości
pożywienia. Istnieje szereg innych czynników, prowadzących do nieodpowiednich
nawyków żywieniowych: problemy z uzębieniem, kłopoty finansowe lub samotność,
w wyniku których zanika zainteresowanie gotowaniem. Ponieważ proces starzenia
może wpływać negatywnie na zdolność jelit do przyswajania witamin, wzbogacone
w witaminy artykuły spożywcze lub preparaty witaminowe są ważne dla utrzymania
zdrowia.
Czy prawdą jest, że stosowanie pigułki antykoncepcyjnej zwiększa
zapotrzebowanie na witaminy?
Wiadomo że estrogen w pigułce antykoncepcyjnej może całkowicie zaburzyć
równowagę witamin, co w szczególności dotyczy witaminy B6. Suplementacja
witaminy B6 i kwasu foliowego jest w związku z tym pożądana, szczególnie
wtedy, gdy stosuje się środki antykoncepcyjne o dużej zawartości estrogenów.
Przed przyjęciem takich preparatów witaminowych należy się skonsultować z
lekarzem.
Czy zażywanie leków może wpływać na zapotrzebowanie na witaminy?
Tak. Regularne stosowanie pewnych leków może całkowicie zaburzyć równowagę
gospodarki witamin poprzez zmianę tempa przyswajania, wykorzystywania,
magazynowania i wydalania witamin z organizmu. Lekami takimi są między innymi
antybiotyki (wywierają one wpływ na zapotrzebowanie na witaminę B2 i C),
doustne środki antykoncepcyjne (witamina B6 i kwas foliowy), środki
uspokajające (B2), środki przeciwbólowe (kwas foliowy i witamina C), jak
również środki moczopędne (kwas foliowy). Więcej informacji można uzyskać
konsultując się z lekarzem.
Czy w procesie przetwarzania produktów spożywczych następuje niszczenie
witamin?
Ponieważ witaminy są wrażliwe na wysoką temperaturę, wilgoć, powietrze i
światło, w procesie przetwórczym ma miejsce znaczne ich zniszczenie. Większość
strat spowodowana jest bardzo wysoką temperaturą (blanszowanie, pasteryzacja,
sterylizacja). Może to mieć miejsce zarówno w produkcji konserw, jak i przy
głębokim zamrażaniu, ponieważ przeznaczone do zamrożenia artykuły spożywcze są
najpierw blanszowane w celu dezaktywacji enzymów i drobnoustrojów.
Czy głębokie zamrażanie jest dobrą metodą konserwowania witamin w
artykułach spożywczych?
Ogólnie mówiąc głębokie zamrażanie jest dobrą metodą zachowywania znajdujących
się w pożywieniu witamin. Nie dotyczy to jednak witaminy E, której działanie
ulega osłabieniu pod wpływem niskiej temperatury. Rozmrażanie zamrożonych
wcześniej artykułów spożywczych może być przyczyną dalszej utraty witamin,
jeżeli proces ten jest znacznie przyspieszany.
Mówi się, że podczas gotowania witaminy są niszczone. Co można zrobić, aby
temu zapobiec?
Ponieważ witaminy są wrażliwe na działanie wysokich temperatur, powietrza
wilgoci i światła miejsce, w którym staramy się przygotować zdrowe posiłki,
okazuje się być zagrożeniem dla witamin. Aby tego uniknąć artykułów
spożywczych nie należy namaczać, blanszować i rozgotowywać. Należy również
zachować umiar przygotowując je i rozdrabniając: dodawać możliwie jak najmniej
wody, wykorzystywać wodę w której gotowane były warzywa (na przykład do zupy)
i podgrzewać potrawy przez możliwie jak najkrótszy czas.
Czy powinno się przyjmować preparaty witaminowe, będąc w stresie?
Nie, jeżeli mają Państwo na myśli stres emocjonalny. Lekarze mają jednak
rację, przepisując suplementy witaminowe - zwłaszcza witaminę C - pacjentom
znajdującym się w dużym stresie o charakterze fizycznym, jak na przykład w
ostrej infekcji, w przypadku rozległych oparzeń skóry lub rekonwalescencji po
ciężkiej operacji.
Jak szybko artykuły spożywcze tracą witaminy, jeżeli są przechowywane?
To zależy w dużym stopniu od rodzaju artykułów spożywczych i od warunków oraz
czasu przez jaki są. przechowywane. Na przykład ziemniaki już po trzech
miesiącach mogą utracić do jednej trzeciej witaminy C. Najlepiej jest spożywać
wszystkie artykuły żywnościowe w jak najświeższej postaci.
Czy naprawdę palacze potrzebują więcej witaminy C?
Tak. Palacze zużywają witaminę C w szybszym tempie niż osoby niepalące.
Rzeczywiście badania wykazały, że nałogowi palacze (co najmniej 20 papierosów
dziennie) potrzebują 40% witaminy C więcej niż niepalący.
Czy napoje alkoholowe mają jakiś wpływ na zapotrzebowanie na witaminy?
Regularne spożywanie dużych ilości alkoholu wpływa ujemnie na przyswajanie i
wykorzystanie witamin, w szczególności witaminy C, B1, B6 i kwasu foliowego.
Ponadto kalorie pochodzące z dużych ilości spożywanego alkoholu powodują brak
apetytu, spożywanie mniejszej ilości pokarmów, a co za tym idzie obniżenie
podaży witamin. W takich przypadkach suplementacja witamin jest z pewnością
konieczna. Nie rozwiąże ona jednak żadnego innego problemu, spowodowanego
nadużywaniem alkoholu.
Czy młodzi ludzie potrzebują więcej witamin niż dorośli?
W okresie intensywnego wzrostu u młodzieży rośnie zapotrzebowanie zarówno na
kalorie, jak i na pewne niezbędne mikroskładniki odżywcze. Czynniki ryzyka
związane z odżywianiem uzależnione są często u nastolatków od szeroko
rozpowszechnionych nawyków żywieniowych takich jak: uczęszczanie do barów
szybkiej obsługi, opuszczanie posiłków i stosowanie diety.
Producenci konserw do swoich produktów dodają często witaminę C. Dlaczego?
W procesie przetwórczym lub następującym po nim przechowywaniu, witamina C
zawarta w produktach spożywczych, może ulec częściowemu zniszczeniu. Poprzez
dodanie witaminy C producenci kompensują tą stratę i równocześnie chronią
artykuły spożywcze przed utlenianiem.
Czy kobiety narażone są w większym stopniu na niedobór substancji
odżywczych niż mężczyźni?
Prawdopodobieństwo narażenia na pewne czynniki ryzyka jest większe u kobiet
niż u mężczyzn. Można, więc powiedzieć, że kobietom w większym stopniu zagraża
niedobór substancji odżywczych. Przede wszystkim większość z nich wykazuje
niższe zapotrzebowanie na kalorie i odpowiednio mniejsze ich spożycie niż
mężczyźni. Dlatego pożywienie ich powinno być bogatsze w substancje odżywcze,
aby możliwe było dostarczenie pożądanych ilości witamin i składników
mineralnych. Kobiety wykazują wyższe zapotrzebowanie na wapń i żelazo niż
mężczyźni. Ciąża i karmienie stawiają duże wymagania organizmowi. Stosowanie
doustnych środków antykoncepcyjnych może ujemnie wpływać na poziom pewnych
witamin. Objawy związane z napięciem przedmiesiączkowym mogą być spowodowane
niskim poziomem witamin.
