Czy preparaty multiwitaminowe można przyjmować regularnie przez dłuższy
czas?
Tak, ale należy się upewnić, że dany preparat nie zawiera zbyt wysokich dawek
witaminy A lub D, to znaczy: nie więcej niż dziesięciokrotna zalecana dawka
dzienna witaminy A i pięciokrotna zalecana dawka dzienna witaminy D. Stałe
przyjmowanie tak dużych ilości może wywrzeć ujemny wpływ na zdrowie.
Czy to prawda, że witamina C niszczy występującą w pożywieniu witaminę B12?
Nie. Różne, niezależnie od siebie przeprowadzone badania wykazały, że
stwierdzenie to oparte było na niepoprawnych metodach analiycznych i że jest
ono błędne.
Jak się zdaje wiele ludzi przyjmuje witaminy w zbyt wysokich dawkach
myśląc: "Im więcej tym lepiej". Czy to jest dobre?
Nie. Możliwe jest uzyskanie optymalnej koncentracji witamin względnie niskimi
dawkami. Jeżeli odżywiają się Państwo prawidłowo i nie wykazują szczególnego
zapotrzebowania na witaminy, z takich przyczyn jak np. ciąża, karmienie,
ścisła dieta,nałogowe palenie lub picie, zażywanie pigułek antykoncepcyjnych,
silny stres fizyczny, pożywienie Państwa z pewnością dostarcza wszystkich
niezbędnych witamin.
Czy witaminy w wysokich dawkach można stosować bez obaw?
Przy znacznym indywidualnym zróżnicowaniu zapotrzebowania i przyswajalności
witamin nie można wysunć jakiejś absolutnej reguły. Jako ogólne zalecenie
można przyjąć, że witaminy rozpuszczalne w wodzie (witamina C i witaminy z
grupy B) można bez problemu przyjmować w większych ilościach (maksymalnie w
dawkach 100 razy wyższych niż zalecane dzienne dawki). Nadmiar zostanie
wydalony z moczem. Rozpuszczalne w tłuszczach witaminy A i D s+/- o wiele
mniej bezpieczne. Witamina A uważana jest zwykle za bezpieczną do
dziesięciokrotnej, a witamina D do pięciokrotnej zalecanej dawki dziennej.
Wyższe dawki witaminy A i witaminy D powinny być przyjmowane wyłącznie pod
kontrolą lekarza.
Dlaczego mocz zabarwia się często na intensywny żółty kolor, kiedy zażywa
się jedną z witamin należących do grupy B-komplex lub preparat multiwitaminowy?
Nie ma powodu do niepokoju. Jeżeli przyjmują Państwo więcej witamin niż
organizm może przyswoić, nadwyżka wydalana jest z moczem. Proces ten widoczny
jest w przypadku witaminy B2, która ma intensywne żółte zabarwienie.
Czy istnieje niebezpieczeństwo tworzenia się kamieni nerkowych przy
regularnym przyjmowaniu witaminy C?
Zakrojone na szeroką skalę; badania stosowania dawek, zawierających wiele
gramów witaminy C dziennie, nie wykazały wzrostu takiego ryzyka. Jeżeli jednak
ktoś ma już kamienie nerkowe pochodzenia szczawianowego, ilość przyjmowanej
witaminy C nie powinna przekraczać zalecanej dziennej dawki.
Czy witaminy można uznać za lekarstwa?
Witaminy stosowane w dużych dawkach posiadają niekiedy działanie terapeutyczne
lub podobne do działania leków w organizmie. Przykładem może być niacyna,
przepisywana czasami w celu obniżenia poziomu cholesterolu we krwi. Niezbędne
w takim przypadku dawki są o wiele wyższe niż zwykle przyjmowane w pożywieniu
i powinny być stosowane pod kontrolą lekarza. Witaminy nie są właściwie
lekarstwami, lecz niezbędnymi do życia substancjami odżywczymi.
Czy preparaty witaminy E są dobrze tolerowane?
Witamina E posiada bardzo duży margines bezpieczeństwa, mimo że jest witaminą
rozpuszczalną w tłuszczach, która może być magazynowana w organizmie. U
zdrowych ludzi przyjmowanie wysokich dawek jeszcze nigdy nie było skojarzone z
poważnymi działaniami ubocznymi. Większość preparatów witaminy E posiada taką
formułę, że dawkowanie wynosi 100 do 400 IU dziennie. Koncentracje te są
znacznie niższe od tych, w przypadku których zaobserwowano lekkie dolegliwości
żołądkowojelitowe. Jednak osoby posiadające problemy zdrowotne lub zażywające
leki powinny zawsze przed rozpoczęciem przyjmowania witaminy E lub
jakichkolwiek innych preparatów skonsultować się z lekarzem.
Czy należy się liczyć z niebezpieczeństwem "sztucznego szkorbutu" w
przypadku nagłego odstawienia preparatu witaminy C przyjmowanego w dużych
dawkach?
Nie. Przeprowadzono szereg badań zarówno u zdrowych ludzi, jak i u świnek
morskich. Wykazały one, że wraz z podwyższeniem suplementacji witaminy C
organizm nie zwiększa swojego zapotrzebowania na nią. Dlatego nie istnieje
żadne niebezpieczeństwo niedoboru witaminy C po nagłym przerwaniu kuracji z
zastosowaniem dużych jej dawek.
Co może się zdarzyć, jeżeli będziemy zażywać za dużo witaminy A?
Zbyt duża ilość witaminy A może spowodować hiperwitaminozę A (z greckiego
hyper = za dużo). Do symptomów jej towarzyszących należy: utrata apetytu, bóle
głowy i mięśni, wypadanie włosów i/lub zaczerwienie i złuszczanie się skóry.
Aby to nastąpiło, trzeba by regularnie przyjmować co najmniej dziesięciokrotną
zalecaną dawkę dzienną (4000 do 5000 IU - czyli przynajmniej 40 000 do 50 000
IU). Większość znanych przypadków, została spowodowana nadmierną konsumpcją
tranu z wątroby ryb, posiadającego bardzo wysoką zawartość witaminy A.
Czy nadmierne działanie słońca może prowadzić do zatrucia witaminą D?
Nie. Produkcja witaminy D w skórze pod wpływem działania światła słonecznego
sterowana jest fizjologicznie. Jedną ze stosowanych przez skórę metod ochrony
przed nadmiernym działaniem światła, jest jej przyciemnianie.
Czy prawdą jest, że obserwuje się wzrost częstotliwości zatrucia witaminami
u małych dzieci? Jeżeli tak, jak można temu zapobiec?
Nie, liczba zatruć u dzieci nie wzrosła. Z drugiej strony należy pamiętać o
tym, że wraz ze wzrostem częstości stosowania witamin i innych preparatów
odżywczych zwiększyć się może również ryzyko przypadkowego zażycia przez
dzieci za dużej ilości tych substancji. Podając dzieciom preparaty witaminowe
rodzice powinni stosować te same środki ostrożności, jak w przypadku innych
leków stosowanych w domu. Preparaty witaminowe i zawierające składniki
mineralne należy przechowywać w miejscu, do którego dzieci nie mają dostępu.
Dlaczego beta-karoten nazywany jest "bezpieczną" postacią witaminy A?
Beta-karoten lub "prowitamina A" jest postacią witaminy A, występującą w
pomarańczowych, żółtych i ciemnozielonych warzywach i owocach. Chodzi tu o
"wstępną postać" witaminy A, co oznacza, że jej właściwości jako witaminy A
zostają uruchomione dopiero po przekształceniu jej w organizmie w witaminę A
(=retinol). Ponieważ organizm przetwarza tylko tyle beta-karotenu, ile
potrzebuje, nie przyczynia się on do tworzenia zbyt wysokich koncentracji
retinolu. Dlatego może być traktowany jako bezpieczna postać witaminy A.
Magazynowanie nadmiernych koncentracji beta-karotenu może jednak przydawać
skórze pomarańczowożótego zabarwienia. Nie jest ono jednak niebezpieczne i
znika po zaprzestaniu przyjmowania witaminy.
Czy witamina C jest skuteczniejsza, w obecności bioflawonoidów?
To, czy istnieje różnica przy przetwarzaniu witaminy C z pomocą lub bez pomocy
bioflawonoidów (chodzi tu o składniki odżywcze nie będące niezbędnymi do
życia), jest jeszcze przedmiotem badań.
Czy to, że z powodu wrzodów żołądka należy unikać kwaśnych potraw oznacza,
że nie wolno przyjmować dodatkowej witaminy C?
Nie. Witamina C (kwas askorbinowy) istnieje również w postaci askorbatu
sodowo-wapniowego, który nie jest kwaśny i jest biologicznie tak samo
skuteczny jak kwas askorbinowy.
Czy prawdą jest, że konsumenci wysokich dawek witaminy C "jedynie
wzbogacają swj mocz"?
Im więcej zażwamy witaminy C, tym więcej wydalamy jej wraz z moczem. Jednak
wraz ze zwiększaniem dawek - na przykład 500 mg dziennie - tkanki uzyskują
taką koncentrację witaminy C, która zbliża się do punktu nasycenia. Jest to
pożądane, ponieważ dzięki temu więcej witaminy C pozostaje do dyspozycji
systemu obronnego organizmu.
Czy jeżeli spożywa się witaminizowane posiłki i dodatkowo codziennie zażywa
preparaty multiwitaminowe, istnieje niebezpieczeństwo przedawkowania witamin?
Nie. Koncentracje witamin we wzbogaconych produktach spożywczych podlegają
normom państwowym, których wartości mieszczą się w ramach uznanych,
bezpiecznych granic. Preparaty multiwitaminowe zawierają zazwyczaj 100%
zalecanej dawki dziennej witamin lub odpowiadające jej wielokrotności. W
zasadzie nie stanowią one zagrożenia. Nie istnieje żadne niebezpieczeństwo w
przypadku równoczesnego spożywania witaminizowanych artykułów spożywczych i
odpowiedniego preparatu zawierającego witaminy oraz składniki mineralne
